Zbiór owoców nie kończy walki o plon. To, czy jabłka i gruszki wyjmiemy z komory wiosną w takim stanie, w jakim je włożyliśmy, rozstrzyga się w pierwszych dniach po załadunku chłodni. Wraz z owocami do komory trafiają zarodniki grzybów: na skórce, na skrzyniopaletach, na ścianach i w powietrzu. W długim okresie przechowywania jabłek w chłodni nawet pojedynczy gnijący owoc staje się źródłem wtórnych infekcji. Skutecznym i tanim sposobem na przerwanie tego łańcucha jest zamgławianie załadowanych komór stabilizowanym kwasem podchlorawym (produkt: Bio ActiW Protect fog, lub Agro ECA).
Dlaczego dezynfekcja chłodni po załadunku ma znaczenie
Klasyczne mycie i dezynfekcja chłodni przed sezonem obejmują pustą komorę. Problem w tym, że główny ładunek patogenów wjeżdża do środka razem z owocami i opakowaniami. Choroby przechowalnicze (mokra zgnilizna Penicillium expansum, szara pleśń Botrytis cinerea, antraknoza Colletotrichum acutatum, gorzka zgnilizna Neofabraea spp., brunatna zgnilizna Monilinia spp. oraz parch przechowalniczy Venturia inaequalis/pirina) rozwijają się od pierwszych dni magazynowania. Dlatego dezynfekcję trzeba wykonać już po załadunku, w obecności owoców, a to umożliwia właśnie zamgławianie.
Na czym polega zamgławianie komór przechowalniczych
Zabieg wykonuje się preparatem na bazie stabilizowanego kwasu podchlorawego (HOCl), dopuszczonym do zamgławiania w obecności żywności. Specjalistyczny wytwarza suchą mgłę o kroplach poniżej 10 mikronów, która wypełnia całą kubaturę i wnika między owoce w skrzyniopaletach. Dawka robocza to 2 litry preparatu na każde 100 m³ komory chłodniczej.
Jeden zabieg dezynfekuje wszystko, co znajduje się w komorze:
- owoce wraz z mikrouszkodzeniami skórki,
- opakowania i skrzyniopalety,
- ściany, sufit i posadzkę,
- chłodnicę,
- powietrze, czyli źródło infekcji rozwijających się w trakcie przechowywania.
Kwas podchlorawy w sadownictwie – jak działa
Kwas podchlorawy to substancja, którą wytwarza układ odpornościowy ludzi i ssaków do zwalczania drobnoustrojów; jest to jeden z najsilniejszych naturalnych czynników biobójczych. Poza organizmem wytwarzany jest w specjalistycznych generatorach za pomocą wody i prądu. Firma BIO ACTIW – producent produktów biobójczych: Agro ECA i Bio ActiW Protect fog jest jedną z nielicznych firm na świecie, która oferuje stabilizowany kwas podchlorawy. Działa on na grzyby, bakterie i wirusy, a po zadziałaniu rozpada się do wody i śladowych ilości soli. W praktyce oznacza to zabieg bez pozostałości na owocach; w niektórych sytuacjach kwas podchlorawy obniża wręcz poziom pozostałości środków ochrony roślin. Zabieg jest bezpieczny dla konsumenta i możliwy do zastosowania w produkcji ekologicznej oraz programach “zero pozostałości”.
Kiedy wykonać zabieg? Liczy się czas
Kluczowa zasada: zamgławianie owoców należy wykonać jak najszybciej po zapełnieniu komory, maksymalnie do tygodnia od załadunku. Nie warto czekać, aż komora “postoi” i się wychłodzi, bo infekcje startują od pierwszych dni. Organizacyjnie zabieg jest prosty: wymaga jedynie wyłączenia agregatu chłodniczego na czas zamgławiania i 3 godziny po nim.
Efekty w praktyce: opinia sadownika
Skalę korzyści pokazuje przykład gospodarstwa pana Krzysztofa Ostrowskiego, u którego komorę z jabłkami zamgławiono w październiku, a otwarto w połowie lutego. Jak relacjonuje sadownik, jabłka po ponad 4 miesiącach były w takim stanie, w jakim zostały włożone. Owoce obite czy nakłute podczas zbioru miały zasklepione, suche rany, bez śladów gnicia. Efekt ocenił jako “w 100% super” i polecił zabieg okolicznym producentom, którzy po porównaniu owoców również zdecydowali się na zamgławianie. To nie są pojedyncze przypadki: w samym 2024 roku usługowo zamgławiono około 45 000 ton jabłek i gruszek w polskich chłodniach a łącznie w 2024 i 2025 roku – ponad 100 000 ton jabłek i gruszek.
Ile kosztuje zamgławianie owoców
- zamgławianie owoców w załadowanej komorze: 5 zł netto (6,15 zł z VAT) za tonę,
- zamgławianie pustej komory: 1,23 zł z VAT za m³.
Ceny obejmują preparat i usługę (bez kosztów dojazdu). To ułamek procenta wartości przechowywanego towaru, podczas gdy straty przechowalnicze bez ochrony potrafią sięgać kilkunastu procent i więcej.
Zamgławianie plus zabieg przedzbiorczy = system ochrony
Najlepsze rezultaty daje połączenie dwóch elementów: zabiegu przedzbiorczego Agro ECA Protect wykonanego 1-2 dni przed zbiorem (ograniczenie infekcji z sadu) oraz pozbiorczego zamgławiania załadowanej komory (eliminacja patogenów, które mimo wszystko trafiły do chłodni). Sadownicy stosujący oba zabiegi raportują wyniki lepsze niż przy klasycznej ochronie fungicydowej, przy zerowych pozostałościach. O zabiegu przedzbiorczym i chorobach przechowalniczych jabłek piszemy szerzej w osobnym artykule.
Umów zabieg w swojej chłodni
Zamgławianie komór chłodniczych wykonują autoryzowani partnerzy Agro Smart Lab na terenie całego kraju. Kontakt w sprawie usługi:
- Paweł Gwardys, tel. 506 009 947
- Arkadiusz Pliszka (specjalista ds. ochrony roślin), tel. 728 847 285
- Agro Smart Lab: tel. +48 888 606 101, e-mail info@agrosmartlab.com
Szczegóły i materiały do pobrania: https://agrosmartlab.pl/landing/ograniczenie-strat-podczas-przechowywania-owocow-zabieg-pozbiorczy/