Muszka plamoskrzydła

Muchówka pochodzi z Japonii, obecna także w Ameryce, ale zasięg jej występo­wania bardzo szybko się powiększa. W latach 2008–2009 stwierdzona we Wło­szech i Hiszpanii, a obecnie powszechna w całej Europie. W Polsce po raz pierw­szy została wykryta w 2014 roku.

Muszka plamoskrzydła występuje na wielu gatunkach roślin, może zasiedlać także owoce wiśni, ale praw­dopodobnie w mniejszym stopniu niż inne, np. czereśni oraz roślin jagodowych.

Muchy szkodnika mogą pojawić się w uprawie od początku sezonu, gdy średnia tempera­tura osiągnie około 10°C. Jest to czas kiedy należy rozpocząć monitorowanie szkodnika – zawiesić pułapki w sąsiadujących z uprawą: w żywopłotach, refugiach lub w lesie. Najważniejszy czas występowania szkodnika to okres na co najmniej miesiąc przed początkiem ich doj­rzewania. Muchówki mogą składać jaja do późnego lata, początku jesieni, do końca okresu dojrzewania owoców.

Borówka wysoka, czereśnia, wiśnia, brzoskwinia, malina, jeżyna.

Samica to muchówka długości 3,2–3,4 mm, o rozpiętości skrzydeł 5–6 mm. Ciało samicy ma ubarwienie od żółtego do brązowawego, z ciemniejszymi pasami na odwłoku. Jej charakterystycznymi cechami są duże, czerwone oczy oraz u samic silne, ząbkowane pokładełko na końcu odwłoka służące do prze­cinania skórki owoców podczas składania jaj.

Samiec jest podobny do samicy, ale nieco od niej mniejszy (długości 2,6–2,8 mm), ma duże, czerwone oczy, po jednej ciemnej plamce w dolnej części skrzydeł oraz charakterystyczne grzebienie na łączeniach dwóch czło­nów przednich odnóży.

Jajo jest podłużne, długości 0,4–0,6 mm, mlecznobiałe, błyszczące. Jest wci­śnięte w owoc, a na zewnątrz wystają dwie charakterystyczne białe, delikatne rurki oddechowe.

Larwa jest beznoga, przechodzi 3 stadia rozwojowe, po wylęgu ma około 0,07 mm, a wyrośnięta osiąga długość 5,5–6 mm, biaława lub brudnobiała.

Poczwarka  typu bobówka jest cylindryczna, długości do 3,5 mm, z dwoma charakterystycznymi małymi wyrostkami na końcu ciała (w przedniej i tylnej części), czerwonawobrązowawa.

Zimują owady dorosłe w ściółce, w spękaniach kory pni na drzewach i krzewach oraz w różnych innych kryjówkach, w pobliżu siedlisk ludzkich czy w lasach. Muchówki stają się aktywne wiosną, w temperaturze powyżej 5°C. W sadach i na plantacjach roślin uprawnych pojawiają się zwykle w okresie wybarwiania się i dojrzewania owoców. Samica składa jaja do owoców, pojedynczo lub, częściej, po kilka–kilkanaście, przeci­nając ich skórkę pokładełkiem. Jednorazowo samica składa kilka jaj, w ciągu dnia zaś nawet 21.

Płodność samic to od około 200 do ponad 400–500 jaj. Rozwój jaja trwa 1–3 dni, a w sprzyjającej temperaturze jedynie 12 godzin. Larwa rozwija się w ciągu 3–13 dni, okres przepoczwarczania i stadium poczwarki to kolejne 4–43 dni. Larwy żerują w owocach i najczęściej przepoczwarczają się w nich lub na nich. Rozwój szkodnika odbywa się w temperaturze powyżej 10°C (opty­malna wynosi 20–25°C), ale jego aktywność zdecydowanie słabnie przy tem­peraturze 30–35°C.

Na owocach w miejscu złożenia jaja widać delikatne zranienie, przecię­tą skórkę, a na zewnątrz wystają białe rurki oddechowe. Samice często składają po kilka jaj obok siebie. W miejscu żerowania larw skórka lekko się zapada. Po lekkim ściśnięciu owocu w miejscu zranienia i złożenia jaja wypływa z niego sok, a nawet larwa. Przez uszkodzoną skórkę do owocu wnikają grzyby i bakterie, owoc mięknie i fermentuje. Owoce tracą wartość handlową.

• Przestrzeganie higieny uprawy – usuwanie i niszczenie zarówno zasiedlo­nych przez szkodnika, jak i przejrzałych/ zgniłych owoców z sadu/plantacji, z roślin i gleby pod nimi, aby nie stały się miejscem rozwoju D. suzukii. Bardzo ważne jest wykorzystywanie do zbioru owoców tylko czystych skrzynek czy też innych pojemników, aby nie wprowadzać szkodnika w uprawę.
• Zwiększenie częstotliwości zbioru owoców – zbiór należy wykonać jednorazowo lub przeprowadzać go co 3–4 dni, aby nie dochodziło do przejrzewania owoców, które są atrakcyjne dla muchówek.
• Sortowanie owoców – w przypadku wykrycia D. suzukii na plantacji zaleca się sortowanie owoców podczas zbioru i/lub po nim.
• Monitorowanie uszkodzonych owoców i larw – zarówno przed zbiorem, jak i po nim oraz przed wysłaniem owoców na rynek powinny być one dokładnie sprawdzone pod kątem obecności larw.
• Stosowanie siatek z małymi oczkami (maksymalnie 0,8 mm) do przykrywania całej uprawy – jest jedną z najskuteczniejszych metod zapobiegania pojawianiu się szkodnika w uprawie.
• Masowe odłowy – na 1 ha plantacji zawiesza się od 150 do 200 w celu odławiania muchówek.
• Metoda biologiczna – w miejscu pochodzenia szkodnika obecni są wrogowie naturalni – specyficzne gatunki drapieżców i parazytoidów ograniczające naturalnie populację muchówek. W niektórych krajach prowadzone są badania nad masową hodowlą i wypuszczaniem wrogów naturalnych muszki plamoskrzydłej w celu zwalczania.
• Metoda chemiczna – stosowanie dozwolonych środków chemicznych zgodnie z etykietą rejestracyjną oraz z zachowaniem dużej ostrożności, gdyż zabiegi są wykonywane zwykle w okresie przed i pomiędzy zbiorami.
• Próg zagrożenia to stwierdzenie obecności nawet pojedynczych muchówek w pułapce lub jaj, bądź larw w owocach.